قاضى احمد تتوى / آصف خان قزوينى
5053
تاريخ الفي ( فارسى )
ذكر وقايع سنهء هشتصد و سيزده هجرى [ موافق سال هفتصد و سوم از رحلت خير البشر ] در اين سال امير شيخ نور الدين در ماوراء النهر در فتنهانگيزى شده با لشكرى متوجه سمرقند شد . امير شاه ملك نيز بيرون آمده در قزلرباط « 1 » جنگ شد . « 2 » و چون از جانب امير شاه ملك بلندى و پستى بسيار بود و تمام لشكر او به نظر درنمىآمد ، شيخ نور الدين جميع مردم دست راست و دست چپ خود را يك جا كرده بر قول امير شاه ملك حمله آورد و او را شكست داد و امير وفادار در معركه گرفتار گرديد و امير شاه ملك به كوه الهفراق كه ميان كش و سمرقند است ، گريخت . « 3 » و شيخ نور الدين به دروازهء سمرقند آمده و سمرقنديان شهر را مضبوط كردند و قاصدى به خدمت شاهرخى فرستاده ، آن حضرت امير مضراب و امير توكل برلاس و ديگر امرا را به ايلغار روانهء آن طرف كرد . و جمعى ديگر از امرا به طرف مازندران به جهت احتياط فرستاد و به نفس نفيس متوجه ماوراء النهر شد . و امير شيخ نور الدين چون از گرفتن سمرقند نااميد شد كمزاده امير شيخ حسن را به محاصرهء حصار گرگين « 4 » فرستاد . پسر امير خدايداد حسنى در اين وقت به رخصت از امير شيخ نور الدين جدا شده به ولايت خود رفت و امير شيخ نور الدين انديشناك شده و امير نور الدين ، امير وفادار را كه محبوس داشت به قتل آورد و به ترمذ آمد و كس فرستاده و به هر حيله و
--> ( 1 ) . نسخ : قول رباط . تصحيح از زبدة التواريخ . ( 2 ) . يكشنبه پانزدهم ذيحجه . ( 3 ) . زبدة التواريخ : « . . . ميل به جانب كوه كرده به الاق سراق [ ظاهرا « آقسراى » نام قصرى كه تيمور در كش بنا كرده است ] كه ميانهء كش و سمرقند است ، رفته . » ( 4 ) . در خصوص اين حصار - بارتولد ، تركستاننامه ، ج 1 ، ص 182 .